Van’ın Erciş ilçesinde Van Gölü’nün suları içerisinde bulunan Erciş Kalesi, ilçenin en önemli tarihî miraslarından biri olarak öne çıkıyor. Yüzyıllar boyunca farklı medeniyetler tarafından kullanılan kale, 1841 yılında göl sularının yükselmesiyle büyük ölçüde sular altında kaldı.
Erciş Kalesi, ilçenin güneyindeki Çelebibağı bölgesinde, Van Gölü içerisinde bulunuyor. Günümüzde kaleden geriye su seviyesine bağlı olarak görülebilen sur kalıntıları kaldı.
Kalenin geçmişiyle ilgili farklı tarihsel bilgiler bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı’nda yer alan kayıtlarda, kalenin Selçuklu dönemine ait olduğu ve 1127 yılında Kılıç Arslan tarafından yaptırıldığı bilgisi yer alıyor. Aynı kayıtta kalenin Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf tarafından onarıldığı ve Evliya Çelebi’nin de kaleyle ilgili bilgiler aktardığı belirtiliyor.
Erciş Kaymakamlığı ise kalenin kökeninin daha eski dönemlere uzandığını ve farklı medeniyetler tarafından kullanıldığını belirtiyor. Kaymakamlık kayıtlarına göre kale, 1841 yılında Van Gölü sularının yükselmesiyle terk edildi.
Erciş Kalesi neden sular altında kaldı?
Erciş’in eski yerleşim alanının kaderini değiştiren önemli olaylardan biri 19. yüzyılda yaşandı.
Erciş Kaymakamlığı’nın tarihçe bilgilerinde, 1840 yılında meydana gelen deprem ve 1841 yılında göl sularının yükselmesi sonrasında halkın eski yerleşim alanını terk ettiği belirtiliyor. Yerleşimin Örene, Çelebibağı, Kasımbağı, Gölağzı ve Yukarı Çınarlı gibi bölgelere doğru taşındığı aktarılıyor.
Kalede Kara Yusuf Camii de bulunuyordu
Erciş Kalesi’nin içerisinde tarihî bir caminin bulunduğu da aktarılıyor.
Kültür Portalı’ndaki kayıtlarda kalenin içerisinde Kara Yusuf Camii’nin bulunduğu kabul ediliyor. Erciş Kaymakamlığı da Evliya Çelebi’nin eski Erciş’te Kara Yusuf tarafından yaptırılan ve Kanuni Sultan Süleyman tarafından onarılan bir camiden söz ettiğini belirtiyor. Bu yapı da kale ile birlikte Van Gölü suları altında kaldı.
Erciş Kalesi bugün nerede?
Erciş Kalesi, günümüzde Çelebibağı Mahallesi’nin güneyinde, Van Gölü içerisinde bulunuyor.
Kalenin önemli bölümü sular altında olduğundan kalıntıların görünürlüğü gölün su seviyesine göre değişebiliyor. Kültür Portalı’nda yapı “1. derece anıtsal” koruma kapsamında kayıtlı bulunuyor.
Erciş Kalesi, Van Gölü’nün altında kalan tarihî yapısıyla ilçenin geçmişinin en dikkat çekici simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.
