Bugünkü Erciş’in bulunduğu alan, ilçenin tarih boyunca kullandığı ilk yerleşim alanı değil. Eski Erciş yerleşimi, Van Gölü’nün yükselen suları ve 19. yüzyılda yaşanan deprem sonrasında büyük ölçüde terk edildi.
Van’ın Erciş ilçesi, tarih boyunca Van Gölü çevresindeki önemli yerleşimlerden biri oldu. Ancak bugünkü Erciş’in oluşumundan önce eski yerleşim alanı göl kıyısında farklı bir konumda bulunuyordu.
Erciş Kaymakamlığı’nın tarihçe bilgilerinde, 1840 yılında meydana gelen deprem ve 1841 yılında göl sularının yükselmesi nedeniyle eski yerleşim alanının terk edildiği belirtiliyor.
Eski Erciş neden taşındı?
Eski Erciş’in taşınmasında doğal afetler önemli rol oynadı.
1840 yılındaki deprem ve ardından 1841’de Van Gölü sularındaki yükselme, eski yerleşim alanının kullanılmasını zorlaştırdı. Bunun sonucunda halk farklı bölgelere yerleşmeye başladı.
Kaymakamlık kaynaklarında Örene, Çelebibağı, Kasımbağı, Gölağzı ve Yukarı Çınarlı gibi yerleşimlerin bu süreçte önem kazandığı belirtiliyor.
Eski Erciş’te kale ve cami bulunuyordu
Eski yerleşim alanının en önemli yapılarından biri Erciş Kalesi’ydi.
Kültür Portalı’ndaki kayıtlara göre kalenin içerisinde Kara Yusuf Camii olarak anılan bir yapı bulunuyordu. Eski Erciş’teki bu tarihî yapıların önemli bölümü zaman içerisinde Van Gölü’nün suları altında kaldı.
Evliya Çelebi’nin anlatımında Eski Erciş
Osmanlı döneminin ünlü seyyahı Evliya Çelebi de Erciş hakkında bilgiler aktardı.
Erciş Kaymakamlığı’nın tarihçe sayfasında Evliya Çelebi’nin eski Erciş’teki cami ve yerleşim hakkında anlatımlarına yer veriliyor. Bu bilgiler, eski Erciş’in Osmanlı döneminde önemli bir yerleşim merkezi olduğunu gösteren tarihî kaynaklardan biri olarak değerlendiriliyor.
Bugün Van Gölü kıyısındaki Erciş’in geçmişini araştıranlar için eski Erciş yerleşimi, ilçenin tarihinin en önemli başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
